http://www.atanmakistiyorum.com/ Fri, 10 Sep 2010 13:34:19 +0300 MyBB http://www.atanmakistiyorum.com/showthread.php?tid=42 Mon, 02 Nov 2009 21:56:17 +0200 http://www.atanmakistiyorum.com/showthread.php?tid=42
PROGRAM GELİŞTİRMENİN PLANLANMASI
Planlama kendi içinde ıedi alt basamaklardan oluşmaktadır.
1. Çalışma gruplarının oluşturulması
2. Program geliştirme çalışma planı
3. Ihtiıaç saptama
4. Hedef ıazma
5. İçerik analizi ıapma
6. Eğitim durumları hazırlama
7. Sınama durumları

1. Çalışma Gruplarının oluşturulması
Program geliştirme birçok kişinin işbirliği içinde çalışmasını gerektiren bir işlemdir. Bu belirlemeler ışığı altında çalışma gruplarını üç grupta toplaıabiliriz. Bunlar;
I. GRUP: Program karar ve koordinasıon grubu
II. GRUP: Program çalışma grubu
III. GRUP: Program danışma üıeleri grubu

a.Program Karar ve Koordinasıon Grubu
Ülkemizdeki tüm eğitim çalışmaları, her düzeıde eğitim programlarının hazırlanması ve geliştirilmesi MEB sorumluluğu altında ıürütülmektedir. Bu nedenle program hazırlamada en ıetkili organ MEB ve buna bağlı olan Talim Terbiıe Kurulu'dur.
Hangi alanlarda program geliştirme çalışmalarının ıapılacağına karar verilir.
Ülkede başta olan eğitim felsefesinin bu programlara ıansıtılması sağlanır.
Hazırlanan programları kabul ıada değiştirmede karar organı olarak görev ıapar.
Tüm program geliştirme çalışmalarında koordinasıonu sağlar.
a.MEB temsilcisi
b.Program geliştirme uzmanı
c.Öğretmen örgütleri temsilcisi
d.konu alanı uzmanı
e.Veli temsilcilier
f.öğrenci temsilcileri

b.Program çalışma grubu.
Program Çalışma Grubu Programın hazırlanması, uıgulanması, değerlendirilmesi ve geliştirilmesi aşamalarında sürekli görev ıapan bir gruptur.
Grupta bulunan üıeler;
a.Program geliştirme uzmanı
b.Ölçme değerlendirme uzmanı
c.Konu alanı uzmanı(Üniversitelerden
d.Konu alanı uzmanı(Pilot okullardan

c.Program Danışma Grubu
Program çalışma grubuna danışma ıapacak uzmanlardan oluşur. Gerektiğinde katılması gerekenlerdir. Bunlar;
Eğitim Psikologu
Eğitim Sosıologu
Eğitim Felsefecisi
Eğitim Ekonomisti
Eğitim Denetçisi
Eğitim Teknoloğu
İletişim Uzmanı

2. Program Geliştirme Çalışma Planı
Program geliştirme sürecinde hangi işlemlerin, ne zaman ve ne kadar sürede gerçekleştirileceğini belirleıerek bir zaman takvimi hazırlanır
3. İhtiıaç Saptama
Program geliştirme sürecine ihtiıaç saptama çalışmalarııla başlanır.
Toplumun beklentileri ve ihtiıaçları nelerdirğ
Bireıin ihtiıaçları nelerdirğ
Konu alanı ile ilgili ihtiıaçları nelerdirğ

İHTİİAÇ SAPTAMA İAKLAŞIMLARI
Programın hazırlanması için bir program ihtiıacının ortaıa çıkması ve bu ihtiıacın en iıi şekilde karşılanması için de gerçek ihtiıacın ne olduğunun saptaması lazımdır.
ihtiıacın analiz edilmesi ile ilgili farklı ıaklaşımlar vardır.

1. Farklar İaklaşımı
Olması gereken durum ile olan durum arasındaki farka bakarak ihtiıaç saptanır.
Örnek :Biz ıılda ortalama 100 ton su tüketiıoruz diıelim bunu 70 tona düşürmek için çalışmalar ıapmamız gerektiğini düşünüıorsak bu farklar ıaklaşımına girer.

2. Demokratik İaklaşım
İhtiıaç, toplumdaki baskı gruplarının isteklerinden hareketle ortaıa çıkar.Bskı grupları sivil toplum örgütleri ve aıdınlardır..burdaki baskı olumlu bir ifadedir.

3. Analitik İaklaşım
Gelecekte ortaıa çıkması olası durumlardan ıola çıkarak ihtiıacın belirlenmesi sürecidir. Mevcut durumdan ıararlanılarak geleceğe ıönelik durumlar hakkında karar verilir. Bu ıaklaşımda eleştirel düşünceden ıola çıkılarak çözüm aranır.Örnek Biz eğer harcadığımız suıun 2010 ııllında tükeneceğini düşünürek geleceğe ıönelik planlar ıaparsak bu analitik ıaklaşım olur

4. Betimsel İaklaşım
Belirli olgu ıa da eğitim ıaşantılarından ortaıa çıkan durumla ilgilenilir. Bir nesnenin ıokluğu, eksikliği ile ortaıa çıkan zararla o nesnenin varlığının ortaıa koıacağı, sağlaıacağı ıarardan hareketle ihtiıaç belirlenir.

İhtiıaç Değerlendirme Teknikleri
1.Delphi tekniği-Anket geliştirme:Faklı uzmanların görüşüne başvurmaktır
2.Progel-Dacum Tekniği:Bir mesleğin beceri profili ve oluşma şartlarını incelemektir
3.Gözlem:Somut olarak sorunu anlamak için ıapılır
4.Meslek Analizi:Mesleğin özellikleri ve neden ihtiıaç duıulduğu saptanır
5.Ölçme araçlan-Testler:Sorularla ihtiıaç belirlenmeıe çalışılır.
6.Görüşme-Grup toplantıları:İhtiıacı değerlendirmek için ıapılır.
7.Kaınak tarama
a.Literatür tarama
b.Raporları değerlendirme
c.Mevcut programı inceleme


alıntı]]>
PROGRAM GELİŞTİRMENİN PLANLANMASI
Planlama kendi içinde ıedi alt basamaklardan oluşmaktadır.
1. Çalışma gruplarının oluşturulması
2. Program geliştirme çalışma planı
3. Ihtiıaç saptama
4. Hedef ıazma
5. İçerik analizi ıapma
6. Eğitim durumları hazırlama
7. Sınama durumları

1. Çalışma Gruplarının oluşturulması
Program geliştirme birçok kişinin işbirliği içinde çalışmasını gerektiren bir işlemdir. Bu belirlemeler ışığı altında çalışma gruplarını üç grupta toplaıabiliriz. Bunlar;
I. GRUP: Program karar ve koordinasıon grubu
II. GRUP: Program çalışma grubu
III. GRUP: Program danışma üıeleri grubu

a.Program Karar ve Koordinasıon Grubu
Ülkemizdeki tüm eğitim çalışmaları, her düzeıde eğitim programlarının hazırlanması ve geliştirilmesi MEB sorumluluğu altında ıürütülmektedir. Bu nedenle program hazırlamada en ıetkili organ MEB ve buna bağlı olan Talim Terbiıe Kurulu'dur.
Hangi alanlarda program geliştirme çalışmalarının ıapılacağına karar verilir.
Ülkede başta olan eğitim felsefesinin bu programlara ıansıtılması sağlanır.
Hazırlanan programları kabul ıada değiştirmede karar organı olarak görev ıapar.
Tüm program geliştirme çalışmalarında koordinasıonu sağlar.
a.MEB temsilcisi
b.Program geliştirme uzmanı
c.Öğretmen örgütleri temsilcisi
d.konu alanı uzmanı
e.Veli temsilcilier
f.öğrenci temsilcileri

b.Program çalışma grubu.
Program Çalışma Grubu Programın hazırlanması, uıgulanması, değerlendirilmesi ve geliştirilmesi aşamalarında sürekli görev ıapan bir gruptur.
Grupta bulunan üıeler;
a.Program geliştirme uzmanı
b.Ölçme değerlendirme uzmanı
c.Konu alanı uzmanı(Üniversitelerden
d.Konu alanı uzmanı(Pilot okullardan

c.Program Danışma Grubu
Program çalışma grubuna danışma ıapacak uzmanlardan oluşur. Gerektiğinde katılması gerekenlerdir. Bunlar;
Eğitim Psikologu
Eğitim Sosıologu
Eğitim Felsefecisi
Eğitim Ekonomisti
Eğitim Denetçisi
Eğitim Teknoloğu
İletişim Uzmanı

2. Program Geliştirme Çalışma Planı
Program geliştirme sürecinde hangi işlemlerin, ne zaman ve ne kadar sürede gerçekleştirileceğini belirleıerek bir zaman takvimi hazırlanır
3. İhtiıaç Saptama
Program geliştirme sürecine ihtiıaç saptama çalışmalarııla başlanır.
Toplumun beklentileri ve ihtiıaçları nelerdirğ
Bireıin ihtiıaçları nelerdirğ
Konu alanı ile ilgili ihtiıaçları nelerdirğ

İHTİİAÇ SAPTAMA İAKLAŞIMLARI
Programın hazırlanması için bir program ihtiıacının ortaıa çıkması ve bu ihtiıacın en iıi şekilde karşılanması için de gerçek ihtiıacın ne olduğunun saptaması lazımdır.
ihtiıacın analiz edilmesi ile ilgili farklı ıaklaşımlar vardır.

1. Farklar İaklaşımı
Olması gereken durum ile olan durum arasındaki farka bakarak ihtiıaç saptanır.
Örnek :Biz ıılda ortalama 100 ton su tüketiıoruz diıelim bunu 70 tona düşürmek için çalışmalar ıapmamız gerektiğini düşünüıorsak bu farklar ıaklaşımına girer.

2. Demokratik İaklaşım
İhtiıaç, toplumdaki baskı gruplarının isteklerinden hareketle ortaıa çıkar.Bskı grupları sivil toplum örgütleri ve aıdınlardır..burdaki baskı olumlu bir ifadedir.

3. Analitik İaklaşım
Gelecekte ortaıa çıkması olası durumlardan ıola çıkarak ihtiıacın belirlenmesi sürecidir. Mevcut durumdan ıararlanılarak geleceğe ıönelik durumlar hakkında karar verilir. Bu ıaklaşımda eleştirel düşünceden ıola çıkılarak çözüm aranır.Örnek Biz eğer harcadığımız suıun 2010 ııllında tükeneceğini düşünürek geleceğe ıönelik planlar ıaparsak bu analitik ıaklaşım olur

4. Betimsel İaklaşım
Belirli olgu ıa da eğitim ıaşantılarından ortaıa çıkan durumla ilgilenilir. Bir nesnenin ıokluğu, eksikliği ile ortaıa çıkan zararla o nesnenin varlığının ortaıa koıacağı, sağlaıacağı ıarardan hareketle ihtiıaç belirlenir.

İhtiıaç Değerlendirme Teknikleri
1.Delphi tekniği-Anket geliştirme:Faklı uzmanların görüşüne başvurmaktır
2.Progel-Dacum Tekniği:Bir mesleğin beceri profili ve oluşma şartlarını incelemektir
3.Gözlem:Somut olarak sorunu anlamak için ıapılır
4.Meslek Analizi:Mesleğin özellikleri ve neden ihtiıaç duıulduğu saptanır
5.Ölçme araçlan-Testler:Sorularla ihtiıaç belirlenmeıe çalışılır.
6.Görüşme-Grup toplantıları:İhtiıacı değerlendirmek için ıapılır.
7.Kaınak tarama
a.Literatür tarama
b.Raporları değerlendirme
c.Mevcut programı inceleme


alıntı]]> http://www.atanmakistiyorum.com/showthread.php?tid=21 Tue, 27 Oct 2009 23:33:55 +0200 http://www.atanmakistiyorum.com/showthread.php?tid=21
2. Esasilik (Essentialism)

3. Daimicilik (Prennialism)

4. Yeniden Kurmacılık (Re-constructionism)

5. Varoluşçuluk (Existentionalism)
1-İLERLEMECİLİK:

•Pragmatik (faydacı)felsefenin eğitime uygulanışıdır.
•Pragmatik felsefe değişmeyi gerçeğinin esası olarak görür.
•Bu nedenle de eğitimin sürekli bir gelişim içinde olduğu öne sürülür.
•Eğitimciler yeni bilgi ve çevredeki değişmeler ışığında politika ve yöntemlerini ayarlamaya hazır olmalıdır.
•Eğitimin özü , tecrübenin sürekli olarak yeniden inşa edilmesindedir ;topluma uyum , dış dünyaya uyum , belli doğruluk , iyilik , güzellik kurallarına uyumda değil.
İlkeleri:

1. Eğitim aktif ve çocuğun ilgilerine göre olmalıdır.İlerlemeciler, çocuğun bir bütün olarak görülmesi gerektiğini kabul ederler. Buna dayalı olarak çocuğun merkezde olduğu bir eğitim düzeni önem taşır.Çocuklar ilgi, kapasite ve özelliklerine uygun bir eğitim programı içinde yetişmelidir.

2. Öğrenmede “problem çözme”yöntemi esas alınmalıdır.İlerlemeci eğitim görüşünde bilginin soyut olarak elde edilmesi ve bilginin öğretmen tarafından çocukları zihinlerine doldurulması görüşü yer almaz.Bilgi önemli ve anlamlı ise, insanlar o bilgi ile birşeyler yapabilmelidir.Bilgi etkileşim içinde aktif olarak kazanılmalı ve çocuğun ilgilerine bağlı olarak öğrenilmelidir.Problem çözme bilgi edinmede esastır.Bilgi yaşantı edinmede, yaşantıları geliştirmede ve yeniden düzenlemede bir araçtır. Bu açıdan problem çözme, kritik düşünme ve daha önce öğrenilmişlerin yeniden geliştirilmesini içerir.

3. Okul yaşama hazırlık olmaktan çok, yaşamın kendisi olmalıdır.Okul, çocukların eleştirici güçlerini kullanarak yaşadıkları bir yer olmalıdır.Okulda çocuğa uygun öğretim ortamları hazırlanırken, hayatında karşılaşacağı durumlara yer verilmelidir.

4. Öğretmenin görevi yönetmek değil, rehberlik etmektir.Çocuklar kendi gelişimlerini kendileri plânlamalı, öğretmen de bu durumda onlara rehberlik etmelidir.Öğretmen, öğretme ortamını hazırlayıcısı, yol göstereni ve koordinatörüdür. Otoritenin tek kaynağı olarak görülmemelidir.

5. Okul, öğrencilerin yarışmadan çok, işbirliğine özendirmeli ve yöneltmelidir. Uygar bir yaşam için eğitim bir gurup yaşantısı olmalıdır.

6. Demokratik eğitim ortamı; Bunun için de okulda, öğrencilerin kendi kendilerini yöneltmelerine, fikirlerin serbestçe tartışılmasına, okul faaliyetlerinin öğrencilerle birlikte plânlanmasına ve herkesin eğitim yaşantısı sürecine katılmasına imkan sağlanmalıdır.İlerlemeciler,bireyin dinamik yönüne ağırlık getirerek, onun grup sürecine katılarak, bilimsel yöntemleri kullanarak kendi kendisini gerçekleştirmesine önem vermektedir.

2-ESASİLİK: (Essentialism)

•Esasicilik bir felsefeye bağlı olmaktan çok doğrudan doğruya bir eğitim hareketi olarak ortaya çıkmıştır.
•Birçok felsefi sistem ve görüşle uyum halindedir.
•Esasiciler daha çok programların konu alanı üzerinde durur ve zamanın tecrübesinden geçmiş kalıcı temel konuların ve değerlerin seçimine önem verirler.
•Öğretmen otoritesinin sınıfta yeniden oturtulmasını savunurlar.
•Bu görüşe göre geçmişten gelen temel bilgi ve değerlerin önemli yanları korunup yeni kuşaklara öğretilirse, yeni kuşaklar geçmişin başarıları üstüne daha mükemmel bir uygarlık yaratabilirler.
•Esasiciler okul programlarının geliştirilmesinde ağırlığı konu alanına verirler.
•Konu alanının merkez alındığı programlar bu görüşün ürünüdür.
•İlerlemeciler öğrenciye verdikleri serbestlik ve programda öğrenci ilgisine verdikleri aşırı önemden dolayı eleştirirler.
İlkeleri:

1. Öğrenmenin doğasında, çok ve sıkı çalışma ve çoğu zaman zorlanma / zorlama vardır.

2. Öğrenme zorlu ve çok çalışmayı gerektirir.Disiplin eğitimde çok önemli bir yer tutar. Bu nedenle öğrenciye öğrenciye “kendisini disiplin altına alma “ öğretilmelidir.Öğrencilere başlangıçta bazı şeyleri öğretmek zor gelebilir. Bu güçlükler disiplin içinde çözümlenebilir.

3. Eğitimde ve öğretimde “girişim” öğrenciden çok öğretmen olmalıdır. Bu nedenle öğretmen duygusal ve entelektüel yönden ehliyetli ve sınıfta lider olacak şekilde yetiştirilmelidir.

4. Eğitim sürecinin özü, “Konu Alanı”nın çok iyi özümlenmesi oluşturur.Esasicilere göre, tarihin süzgecinden geçmiş temel bilgiler çocukluğun kendi tecrübelerinden daha önemlidir.Programların çekirdeğini oluşturan teorik dersler, matematik, fen ve yabancı dillerdir.

5. Okulda zihinsel disiplin yaklaşımının geleneksel yöntemleri kullanılmalıdır.Eleştirel Sonuç;İlerlemecilerin önem verdikleri “problem çözme” yeteneği her konuya uygulanamaz.İnsanlığın süzgecinden geçen temel bilgiler soyut niteliktedir. Bunları pratik problemlere uygulamak her zaman mümkün olmayabilir. Bu nedenle genel kavramların geliştirilmesi ve hayatın bütününü kavratacak şekilde bir öğretimin yapılabilmesi için soyut düşünme, alıştırma ve ezberleme yöntemleri kullanılmalıdır.

3-DAİMİCİLİK: (Prennialism)

•Bu akımın temelinde “Klasik realizm” yatar.
•Bu eğitim görünüşü aynı zamanda idealistlerin bir çoğu da destekler. Eğitimin evrensel nitelikteki belli gerçeklere göre şekillendirilmesi üzerinde dururlar. Bunlara göre insanın doğası ve ahlaki ilkeler değişmez.{(ideeğişmez öz)- idealizm(Platon) idealar dünyası / nesneler dünyası}
•İnsanların bu değişmez ebedi gerçeklere göre yetiştirilmesi gerekir.
•Eğitim sağlam ve doğru karakterli insan tipi yetiştirme işiyle meşgul olmalıdır.
•İnsan doğasının en iyi yanı “akıl”dır.
•Bu nedenle, eğitimde insan zihninin gelişmesine (entelektüel eğitime)önem verilmesi gerekir
İlkeleri:

1. Değişmeyen, evrensel bir eğitim

2. Entelektüel eğitim İnsanın en önemli özelliği düşünme yeteneğidir. İnsan kendini akıllıca yönetebilecek şekilde yetiştirilmelidir. İnsan hem akıllıca bir yaşam, hem de özgürlüğünün sorumluluğunu taşıyabilmesi için eğitilme durumundadır. Uygar insanda özgürlük ve sorumluluk birbirini tamamlar.

Özgürlük: İstediğini, düşündüğünü yapma

Sorumluluk: Yaptıklarının neticesine katlanabilme. Sorumluluk için özgür olmak şarttır.

3. Evrensel ve ebedi (değişmez) gerçeğe uyum için eğitim.Eğitimde amaç, insanların dünyanın durumlarına uymalarını değil, değişmez gerçeklere (ideal-ide) uymalarını sağlamaktır.Gerçek değişmez, her yerde aynıdır. Öyleyse eğitim de her yerde aynı olmalıdır. İnsanlar mutlak gerçekleri öğrendikleri ve ona uyum sağladıkları takdirde toplumda iyileşme olur.

4. Eğitim hayatın bir kopyası (taklidi) değil, ona hazırlıktır.Daimicilere göre, okullar hiçbir zaman gerçek hayatın bir kopyası veya toplumun bir benzeri olamaz.Okulun amacı, insan zihnini geliştirmek olmalıdır.Daimciler “eğitim hayta hazırlıktır” derken, öğrencinin kültürel mirası ve değerleri benimsemesi, bu surette değerlerinin farkında olunmasının sağlanması ve onların gelişimine katkıda bulunması olarak yorumlamaktadırlar. Okulun temel işlevi kültürü etkili bir şekilde yeni kuşaklara aktarmaktır.

5. Çocuk ve gençlere dünyanın hem manevi hem de maddi gerçeklerini tanıtacak bilgiler verilmelidir.Çocuklara belli zamanlarda önemli olan bilgiler yerine her zaman her yerde ve her yaşta geçerli bilgi ve değerler kazandırılmalıdır. Bunlar ise sırasıyla, beşeri bilimle, matematik, felsefe, mantık ve tabii bilimlerde bulunur.

6. Büyük kitaplar (Klasik eserler) eğitimi.Öğrencilere evrensel sorunlar ve insanlığın üstün nitelikteki dilek ve istekleri edebiyatta, felsefede, tarih ve tabii bilimlerde geliştirilmiş olan eserler yoluyla öğretilmelidir.İnsan doğasının evrenselliği ve insan aklının en iyi ve en güzel eserleri klasik yapıtlarda örneklendirilmiştir. Eğitimde bunlara ağırlık verilmelidir.

4-YENİDEN KURMACILIK: (Re-Constructionism)

•Bu eğitim akımı ilerlemecilik akımının bir devamıdır.
•Son gelişen akımlardan biridir.
•Akımın dayandığı felsefe “pragmatizm” dir.
•John Dewey, Isaac Bergson, T. Brameld temsilcilerindendir.
•Eğitimin amacı toplumu yeniden düzenlemek ve toplumda gerçek demokrasiyi yerleştirmek olarak kabul edilmektedir.
•Eğitim açık seçik bir sosyal reform hareketi geliştirmede önemli araçlardan biridir.
•Eğitim yeni bir toplumsal düzen (social order) yaratmaya girişmelidir.
•Toplumsal değişmede temel sorumluluk okullardadır.
•Bu işte esas güç öğretmenlerdedir.
•Okul yeni bir toplumsal gelişmeye imkan verecek biçimde geleceğe yönelik olmalıdır.
•Bu akımın önemli özelliği, eğitimin davranış bilimlerinin bulgularına dayalı olarak toplumu yeniden inşa edeceğine inanılmasıdır.
5-VAROLUŞÇULUK:(Egzistansiyalizm -Existantialism)

•Bu akımın dayandığı felsefe varoluşçuluktur. /J.P.Sartre
•Varoluşçular insana önem verirler.
•Varoluş özden önce gelir.
•İnsan hayatı süresince ne yapacağı hakkında kararı kendisi vermelidir.
•Her insan kendisinden, kendi değer yargılarından sorumludur.
•Bu felsefenin eğitime getirmek istediği unsur “İnsan Özgürlüğü”dür.
•Eğitim, kişinin kendi gerçek özellikleriyle tanımasına imkan vermelidir.
•Okul programları “ kişiliklerin gelişmesine” yardımcı olmalıdır.
•Öğretmenin görevi kişinin kendisini tanımasına yardımcı olmaktır.
•Öğretimde kişiye değişik seçenekler vererek, doğruyu bulma ve kendi gerçeklerini seçme fırsatı verilmelidir.[/align]]]>
2. Esasilik (Essentialism)

3. Daimicilik (Prennialism)

4. Yeniden Kurmacılık (Re-constructionism)

5. Varoluşçuluk (Existentionalism)
1-İLERLEMECİLİK:

•Pragmatik (faydacı)felsefenin eğitime uygulanışıdır.
•Pragmatik felsefe değişmeyi gerçeğinin esası olarak görür.
•Bu nedenle de eğitimin sürekli bir gelişim içinde olduğu öne sürülür.
•Eğitimciler yeni bilgi ve çevredeki değişmeler ışığında politika ve yöntemlerini ayarlamaya hazır olmalıdır.
•Eğitimin özü , tecrübenin sürekli olarak yeniden inşa edilmesindedir ;topluma uyum , dış dünyaya uyum , belli doğruluk , iyilik , güzellik kurallarına uyumda değil.
İlkeleri:

1. Eğitim aktif ve çocuğun ilgilerine göre olmalıdır.İlerlemeciler, çocuğun bir bütün olarak görülmesi gerektiğini kabul ederler. Buna dayalı olarak çocuğun merkezde olduğu bir eğitim düzeni önem taşır.Çocuklar ilgi, kapasite ve özelliklerine uygun bir eğitim programı içinde yetişmelidir.

2. Öğrenmede “problem çözme”yöntemi esas alınmalıdır.İlerlemeci eğitim görüşünde bilginin soyut olarak elde edilmesi ve bilginin öğretmen tarafından çocukları zihinlerine doldurulması görüşü yer almaz.Bilgi önemli ve anlamlı ise, insanlar o bilgi ile birşeyler yapabilmelidir.Bilgi etkileşim içinde aktif olarak kazanılmalı ve çocuğun ilgilerine bağlı olarak öğrenilmelidir.Problem çözme bilgi edinmede esastır.Bilgi yaşantı edinmede, yaşantıları geliştirmede ve yeniden düzenlemede bir araçtır. Bu açıdan problem çözme, kritik düşünme ve daha önce öğrenilmişlerin yeniden geliştirilmesini içerir.

3. Okul yaşama hazırlık olmaktan çok, yaşamın kendisi olmalıdır.Okul, çocukların eleştirici güçlerini kullanarak yaşadıkları bir yer olmalıdır.Okulda çocuğa uygun öğretim ortamları hazırlanırken, hayatında karşılaşacağı durumlara yer verilmelidir.

4. Öğretmenin görevi yönetmek değil, rehberlik etmektir.Çocuklar kendi gelişimlerini kendileri plânlamalı, öğretmen de bu durumda onlara rehberlik etmelidir.Öğretmen, öğretme ortamını hazırlayıcısı, yol göstereni ve koordinatörüdür. Otoritenin tek kaynağı olarak görülmemelidir.

5. Okul, öğrencilerin yarışmadan çok, işbirliğine özendirmeli ve yöneltmelidir. Uygar bir yaşam için eğitim bir gurup yaşantısı olmalıdır.

6. Demokratik eğitim ortamı; Bunun için de okulda, öğrencilerin kendi kendilerini yöneltmelerine, fikirlerin serbestçe tartışılmasına, okul faaliyetlerinin öğrencilerle birlikte plânlanmasına ve herkesin eğitim yaşantısı sürecine katılmasına imkan sağlanmalıdır.İlerlemeciler,bireyin dinamik yönüne ağırlık getirerek, onun grup sürecine katılarak, bilimsel yöntemleri kullanarak kendi kendisini gerçekleştirmesine önem vermektedir.

2-ESASİLİK: (Essentialism)

•Esasicilik bir felsefeye bağlı olmaktan çok doğrudan doğruya bir eğitim hareketi olarak ortaya çıkmıştır.
•Birçok felsefi sistem ve görüşle uyum halindedir.
•Esasiciler daha çok programların konu alanı üzerinde durur ve zamanın tecrübesinden geçmiş kalıcı temel konuların ve değerlerin seçimine önem verirler.
•Öğretmen otoritesinin sınıfta yeniden oturtulmasını savunurlar.
•Bu görüşe göre geçmişten gelen temel bilgi ve değerlerin önemli yanları korunup yeni kuşaklara öğretilirse, yeni kuşaklar geçmişin başarıları üstüne daha mükemmel bir uygarlık yaratabilirler.
•Esasiciler okul programlarının geliştirilmesinde ağırlığı konu alanına verirler.
•Konu alanının merkez alındığı programlar bu görüşün ürünüdür.
•İlerlemeciler öğrenciye verdikleri serbestlik ve programda öğrenci ilgisine verdikleri aşırı önemden dolayı eleştirirler.
İlkeleri:

1. Öğrenmenin doğasında, çok ve sıkı çalışma ve çoğu zaman zorlanma / zorlama vardır.

2. Öğrenme zorlu ve çok çalışmayı gerektirir.Disiplin eğitimde çok önemli bir yer tutar. Bu nedenle öğrenciye öğrenciye “kendisini disiplin altına alma “ öğretilmelidir.Öğrencilere başlangıçta bazı şeyleri öğretmek zor gelebilir. Bu güçlükler disiplin içinde çözümlenebilir.

3. Eğitimde ve öğretimde “girişim” öğrenciden çok öğretmen olmalıdır. Bu nedenle öğretmen duygusal ve entelektüel yönden ehliyetli ve sınıfta lider olacak şekilde yetiştirilmelidir.

4. Eğitim sürecinin özü, “Konu Alanı”nın çok iyi özümlenmesi oluşturur.Esasicilere göre, tarihin süzgecinden geçmiş temel bilgiler çocukluğun kendi tecrübelerinden daha önemlidir.Programların çekirdeğini oluşturan teorik dersler, matematik, fen ve yabancı dillerdir.

5. Okulda zihinsel disiplin yaklaşımının geleneksel yöntemleri kullanılmalıdır.Eleştirel Sonuç;İlerlemecilerin önem verdikleri “problem çözme” yeteneği her konuya uygulanamaz.İnsanlığın süzgecinden geçen temel bilgiler soyut niteliktedir. Bunları pratik problemlere uygulamak her zaman mümkün olmayabilir. Bu nedenle genel kavramların geliştirilmesi ve hayatın bütününü kavratacak şekilde bir öğretimin yapılabilmesi için soyut düşünme, alıştırma ve ezberleme yöntemleri kullanılmalıdır.

3-DAİMİCİLİK: (Prennialism)

•Bu akımın temelinde “Klasik realizm” yatar.
•Bu eğitim görünüşü aynı zamanda idealistlerin bir çoğu da destekler. Eğitimin evrensel nitelikteki belli gerçeklere göre şekillendirilmesi üzerinde dururlar. Bunlara göre insanın doğası ve ahlaki ilkeler değişmez.{(ideeğişmez öz)- idealizm(Platon) idealar dünyası / nesneler dünyası}
•İnsanların bu değişmez ebedi gerçeklere göre yetiştirilmesi gerekir.
•Eğitim sağlam ve doğru karakterli insan tipi yetiştirme işiyle meşgul olmalıdır.
•İnsan doğasının en iyi yanı “akıl”dır.
•Bu nedenle, eğitimde insan zihninin gelişmesine (entelektüel eğitime)önem verilmesi gerekir
İlkeleri:

1. Değişmeyen, evrensel bir eğitim

2. Entelektüel eğitim İnsanın en önemli özelliği düşünme yeteneğidir. İnsan kendini akıllıca yönetebilecek şekilde yetiştirilmelidir. İnsan hem akıllıca bir yaşam, hem de özgürlüğünün sorumluluğunu taşıyabilmesi için eğitilme durumundadır. Uygar insanda özgürlük ve sorumluluk birbirini tamamlar.

Özgürlük: İstediğini, düşündüğünü yapma

Sorumluluk: Yaptıklarının neticesine katlanabilme. Sorumluluk için özgür olmak şarttır.

3. Evrensel ve ebedi (değişmez) gerçeğe uyum için eğitim.Eğitimde amaç, insanların dünyanın durumlarına uymalarını değil, değişmez gerçeklere (ideal-ide) uymalarını sağlamaktır.Gerçek değişmez, her yerde aynıdır. Öyleyse eğitim de her yerde aynı olmalıdır. İnsanlar mutlak gerçekleri öğrendikleri ve ona uyum sağladıkları takdirde toplumda iyileşme olur.

4. Eğitim hayatın bir kopyası (taklidi) değil, ona hazırlıktır.Daimicilere göre, okullar hiçbir zaman gerçek hayatın bir kopyası veya toplumun bir benzeri olamaz.Okulun amacı, insan zihnini geliştirmek olmalıdır.Daimciler “eğitim hayta hazırlıktır” derken, öğrencinin kültürel mirası ve değerleri benimsemesi, bu surette değerlerinin farkında olunmasının sağlanması ve onların gelişimine katkıda bulunması olarak yorumlamaktadırlar. Okulun temel işlevi kültürü etkili bir şekilde yeni kuşaklara aktarmaktır.

5. Çocuk ve gençlere dünyanın hem manevi hem de maddi gerçeklerini tanıtacak bilgiler verilmelidir.Çocuklara belli zamanlarda önemli olan bilgiler yerine her zaman her yerde ve her yaşta geçerli bilgi ve değerler kazandırılmalıdır. Bunlar ise sırasıyla, beşeri bilimle, matematik, felsefe, mantık ve tabii bilimlerde bulunur.

6. Büyük kitaplar (Klasik eserler) eğitimi.Öğrencilere evrensel sorunlar ve insanlığın üstün nitelikteki dilek ve istekleri edebiyatta, felsefede, tarih ve tabii bilimlerde geliştirilmiş olan eserler yoluyla öğretilmelidir.İnsan doğasının evrenselliği ve insan aklının en iyi ve en güzel eserleri klasik yapıtlarda örneklendirilmiştir. Eğitimde bunlara ağırlık verilmelidir.

4-YENİDEN KURMACILIK: (Re-Constructionism)

•Bu eğitim akımı ilerlemecilik akımının bir devamıdır.
•Son gelişen akımlardan biridir.
•Akımın dayandığı felsefe “pragmatizm” dir.
•John Dewey, Isaac Bergson, T. Brameld temsilcilerindendir.
•Eğitimin amacı toplumu yeniden düzenlemek ve toplumda gerçek demokrasiyi yerleştirmek olarak kabul edilmektedir.
•Eğitim açık seçik bir sosyal reform hareketi geliştirmede önemli araçlardan biridir.
•Eğitim yeni bir toplumsal düzen (social order) yaratmaya girişmelidir.
•Toplumsal değişmede temel sorumluluk okullardadır.
•Bu işte esas güç öğretmenlerdedir.
•Okul yeni bir toplumsal gelişmeye imkan verecek biçimde geleceğe yönelik olmalıdır.
•Bu akımın önemli özelliği, eğitimin davranış bilimlerinin bulgularına dayalı olarak toplumu yeniden inşa edeceğine inanılmasıdır.
5-VAROLUŞÇULUK:(Egzistansiyalizm -Existantialism)

•Bu akımın dayandığı felsefe varoluşçuluktur. /J.P.Sartre
•Varoluşçular insana önem verirler.
•Varoluş özden önce gelir.
•İnsan hayatı süresince ne yapacağı hakkında kararı kendisi vermelidir.
•Her insan kendisinden, kendi değer yargılarından sorumludur.
•Bu felsefenin eğitime getirmek istediği unsur “İnsan Özgürlüğü”dür.
•Eğitim, kişinin kendi gerçek özellikleriyle tanımasına imkan vermelidir.
•Okul programları “ kişiliklerin gelişmesine” yardımcı olmalıdır.
•Öğretmenin görevi kişinin kendisini tanımasına yardımcı olmaktır.
•Öğretimde kişiye değişik seçenekler vererek, doğruyu bulma ve kendi gerçeklerini seçme fırsatı verilmelidir.[/align]]]> http://www.atanmakistiyorum.com/showthread.php?tid=8 Fri, 23 Oct 2009 23:38:41 +0300 http://www.atanmakistiyorum.com/showthread.php?tid=8
Eğitim programı resmi ve yazılı bir dökümandır. Okuların işlevini, öğretmenlerin yapacaklarını gösterir ve düzenler. Eğitim programının çeşitli boyutları vardır. Bu program boyutları çeşitli biçimlerde ele alınmıştır. Program boyutlarını konusunda Elliot Eisner, Maria Harris ve George J. Posner gibi eğitim programcıları çeşitli tanımlamalarda bulunmuşlardır. Eisner ve Harris üç program boyutu veya program görünüşü tanımlamasında bulunmuştur. Bunlar; resmi program, örtük program ve ihmal edilen programdır. Bu tanımlamalar Posner'de de vardır. Posner bunlara ek olarak uygulamadaki program ve extra program progrtam görünüşlerini de tanımlamıştır. Böylece eğitim programı boyutları ya da görünüşleri; resmi, uygulamadaki, örtük, ihmal edilen ve extra olarak beş biçimde tanımlanmıştır:

1- Resmi/Açık/Yazılı program (Offical curriculum/The curriculum on paper/Written curriculum/Formal and Open curriculum/ Explicit curricululum): Tanımlanmış, öğrencilere kazandırılacak hedefler, bu hedefleri kazandırıcı ünite ve konular, eğitim ve sınama durumları boyutları açıklanarak yazılı bir döküman haline getirilmiş, eğitim otoritesince onaylanarak okullara gönderilmiş programdır. Bu program eğitim felsfesini ve eğitim politakalarını yansıtır. Okulun ve öğretmenlerin kazandırması, öğrencilerin kazanması gereken eğitim beklentilerini tanımlayan programdır. Ayrıntılı ve ideal özellikler taşıyan programdır. Bu propgramın özellikleri;

a) yazılıdır, kağıttadır, dökümandır

b) resmidir

c) tasarıdır

d) teoriktir

e) açıktır, ilan edilmiştir

f) okulun kasıtlı eğitim amaçlarını açıklar

g)standarttır

h) ölçülüp değerlendirilebilir

Öğretmenler bu yazılı programdan yola çıkarak öğrenme öğretme sürecini planlar ve resmi programdaki ilke ve açıklamalara göre uygulama yaparlar.

2.Uygulamadaki/Uygulanan/Öğretilen/GerçekleşenProgram (Operational curriculum/The curriculum in action/Observed curriculum): Okulda öğretmen elinde hayat bulan programdır. Resmi programı okulun ve öğretmenin algılayışı ve uygulayışı ile ilgilidir. Okulun ve öğretmenin ne öğrettiği ve nasıl öğrettiği ile ilişkilidir. Resmi ve yazılı program teoriktir. Resmi programda yazılanlar harfiyen hayata geçmeyebilir veya yazılanlardan çok daha fazlası ortaya çıkabilir. Bunda resmi programın algılanışı, öğrencilerin yatkınlıkları, okulun çevresi ve olanakları etkilidir. Resmi program standarttır ancak gerçekleşen/uygulamadaki program okuldan okula farklılık gösterebilir. Bu program öğrenme-öğretme pratiğidir. Resmi programın somut gerçekleşen ve gözlenen boyutudur. Okulda somutlaşan, gözlenen ve gerçekleşen uygulamadaki program resmi programda yazılanlara yakın da olabilir, resmi programda yazılanların azı da çoğu da olabilir.Bu program kağıttan uygulamaya dökülendir. Teoriden paratiğe dönüşendir. Tasarlanan resmi programdan farklı olarak nelerin ortaya çıktığı ile ilgilidir.

3. İhmal edilen/Atlanan/Görmezlikten Gelinen/ Üstünkörü Geçilen/Geçersiz Program(Null curriculum): Bir programda nelerin öğretildiği kadar nelerin öğretilmediği de önemlidir. İhmal edilen program resmi programın kasıtlı, bilinçli bir biçimde öğretilmeyen, atlanan, eksik bırakılan, üstün körü geçiştirilen boyutlarını oluşturur. Okulun ve öğretmenlerin yaklaşımları bunda etkilidir. Hatta çeşitli nedenlerle öğrencilerde programın belli byutlarının ihmal edilmesini, atlanmasını veya geçiştirilmesini isteyebilir. Sınavda soru çıkmayan dersler ya da ders bölümleri, ortalamaya katılmayan dersler, kısa vadede yarar getirmeyen duyuşsal özellikler, güzel sanatlar, estetik, yaratıcılık vb gibi program boyutları çeşitli nedenlerle ihmal edilebilir. Resmi programın bazı boyutlarının atlanmasında okulun olanaklarıda etkilidir. Deney yapacak yeri ve malzemesi olmayan bir okulda fen dersleri geçiştirilebilir. İhmal edilen programı genişçe bir yaklaşımla resmi programda ve uygulamadaki programda nelerin öğretilmediği neleerin kapsama dahil edilmediği soru ekseninde düşünmek gerekir. Dolayısı ile ihmal edilen program resmi programda yer almayan, önemsenmeyen içeriklerde olabilir, resmi programda yer alıp da öğretmenlerce ya da okulca atlanan, geçiştirilen içerikler de olabilir ve hatta bunların her ikisi de olabilir.

4-Örtük/Gizli/Saklanan/İnformal/Üstü Kapalı Program (Hidden curriculum, Covert curriculum, İnformal curriculum, Unwritten curriculum, Implicit curriculum): İlk olarak Jackson (1968) tarafından ortaya atılan bir program görünüşüdür. Resmi programda yer almayan, kast edilerek kazandırılmayan, yazılı olmayan programdır. Bu program okuldaki sosyal ve psikolojik etkileşimle oluşan yan ve informal öğrenmeleri kapsar. Bu öğrenmeler olumlu da olabilir olumsuz da. Bu program kapsamındaki öğrenmeler resmi programı destekleyici yapıda da olabilir, resmi programla çelişen yapıda da olabilir. Bu programdaki öğrenmeler okul kültürü ve ikliminden kaynaklanan öğrenmelerdir. Okuldaki kültür, iklim, ilişkiler, disiplin anlayışı, kurumdaki bireylerin sahip oldukları inançlar, değerler, tutumlar ile etkileşerek oluşan öğrenmeler örtük program kapsamındadır.Bu programın özellikleri;

a) açık ve yazılı değildir,

b) tasarlanmamıştır,

c) informal, kendiliğinden ve gizil öğrenmeleri kapsar,

d) kasıtlı değildir, ima edilen programdır

e) resmi programın dışındadır

e) okul düzeni, disiplini, fiziksel, sosyal, psikolojik çevresi ile okuldaki eğitim personelince resmi program dışı sözlü, sözsüz verilen bütün iletilerle oluşan öğrenmeleri kapsar

f) değerler, normlar, tutumlarla ilişkilidir.

g) eğitim otoritsi, okul, öğretmen ve yöneticilerce açıkça onaylanmamış hedefler ve gizli niyetler, kurumsal normlar ve değerler bu programın kapsamındadır

5- Extra/Fazladan Program (Extra curriculum/Co-curriculum): Resmi programın dışındaki planlı sosyal, kültürel, sportif, snatsal etkinliklerdir. Resmi programın dışındaki ve yukarıda sayılan programların hgiçbirisinin kapsamına girmeyen okul korosu, okul bandosu, okul orkestrası, darama çalışmaları, öğrenci toplulukları ve kulüpleri, atelye çalışmaları, konferanslar vb çalışmalardan oluşur. Bu etkinlikler resmi program dışıdır. Ancak planlıdır. Öğretmenlerin gözetim ve rehberliği altındadır. Fazladan ve ek olarak okul çalışmalarında yer alır. Extra program ilk olarak 19 yy. Amerikan fakültelerinde yer almış ve bundan sora yaygınlaşmıştır. Bu program kapsamındaki etkinlikler tüm öğrencilere yöneliktir. Ancak katılımlar seçmeli ve gönüllüdür. Bu etkinlikler okulca ilan edilir. Bu etkinliklerin sayısı , çeşidi, biçimi, içeriği, işleyişi, zamanı okuldan okula farklılık gösterir. Hatta extra program kapsamındaki etkinliklerin sayısı ya da çeşidi benzer türdeki okular arasında tercih sebepleri arasındadır. Extra program kapsamındaki etkinlikler okulun akademik misyonu dışındaki etkinliklerdir. Okulun tercih edilirliğini ve cazibesini arttırıcı etkinliklerdir.

Yukarıda açıklanan program görünüşleri eğitim programının ne denli geniş bir kavram olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Ancak ülkemizde yukarıdaki program görünüşleri ile ilgili çalışmalar sınırlıdır. Örtük programla ilgili birkaç çalışmaya rastlanabilir ancak diğerleri ile ilgili yeni ve güncel çalışmalara gereksinim vardır.


Fikret KONCA

Eğitimde Program Geliştirme Uzmanı


KAYNAKÇA

1) Coles, C.R. and Gale Grant, Janet (1985).Curriculum evaluation in medical and health-care education. Medical Education, 19, 5, 405-422

2) Eisner, E.W. (1994) The educational imagination: On design and evaluation of school programs. (3rd. ed) New York: Macmillan.(ss.96-103)

3) Hemmings, A. (2000). The “Hidden” Corridor Curriculum. The High School Journal, 83(2), 1-10.

4) Longstreet, W.S. and Shane, H.G. (1993). Curriculum for a new millennium. Boston: Allyn and Bacon(ss.44-46)

5) Oliva, P. (1997) The curriculum: Theoretical dimensions. New York: Longman.(s.4)

6) Posner George J.(1995). Analyzing The Curriculum.New York: Mc Graw-Hill Inc.(s.12-23)

7) Ryan, K.(1993). Mining The Values In The Curriculum: A Look At Character Education. Educational Leadership, 51(3), 16-18.

8) Vallance, E. (1983). Hiding The Hidden Curriculum. Curriculum Theory Network, 1, 5 – 21

9) Zidowecki, Helen. (1995).(RR1 Box 279, Litchfield, Maine 04350, 207-582-5308, http://www.hzmre.com/)]]>
Eğitim programı resmi ve yazılı bir dökümandır. Okuların işlevini, öğretmenlerin yapacaklarını gösterir ve düzenler. Eğitim programının çeşitli boyutları vardır. Bu program boyutları çeşitli biçimlerde ele alınmıştır. Program boyutlarını konusunda Elliot Eisner, Maria Harris ve George J. Posner gibi eğitim programcıları çeşitli tanımlamalarda bulunmuşlardır. Eisner ve Harris üç program boyutu veya program görünüşü tanımlamasında bulunmuştur. Bunlar; resmi program, örtük program ve ihmal edilen programdır. Bu tanımlamalar Posner'de de vardır. Posner bunlara ek olarak uygulamadaki program ve extra program progrtam görünüşlerini de tanımlamıştır. Böylece eğitim programı boyutları ya da görünüşleri; resmi, uygulamadaki, örtük, ihmal edilen ve extra olarak beş biçimde tanımlanmıştır:

1- Resmi/Açık/Yazılı program (Offical curriculum/The curriculum on paper/Written curriculum/Formal and Open curriculum/ Explicit curricululum): Tanımlanmış, öğrencilere kazandırılacak hedefler, bu hedefleri kazandırıcı ünite ve konular, eğitim ve sınama durumları boyutları açıklanarak yazılı bir döküman haline getirilmiş, eğitim otoritesince onaylanarak okullara gönderilmiş programdır. Bu program eğitim felsfesini ve eğitim politakalarını yansıtır. Okulun ve öğretmenlerin kazandırması, öğrencilerin kazanması gereken eğitim beklentilerini tanımlayan programdır. Ayrıntılı ve ideal özellikler taşıyan programdır. Bu propgramın özellikleri;

a) yazılıdır, kağıttadır, dökümandır

b) resmidir

c) tasarıdır

d) teoriktir

e) açıktır, ilan edilmiştir

f) okulun kasıtlı eğitim amaçlarını açıklar

g)standarttır

h) ölçülüp değerlendirilebilir

Öğretmenler bu yazılı programdan yola çıkarak öğrenme öğretme sürecini planlar ve resmi programdaki ilke ve açıklamalara göre uygulama yaparlar.

2.Uygulamadaki/Uygulanan/Öğretilen/GerçekleşenProgram (Operational curriculum/The curriculum in action/Observed curriculum): Okulda öğretmen elinde hayat bulan programdır. Resmi programı okulun ve öğretmenin algılayışı ve uygulayışı ile ilgilidir. Okulun ve öğretmenin ne öğrettiği ve nasıl öğrettiği ile ilişkilidir. Resmi ve yazılı program teoriktir. Resmi programda yazılanlar harfiyen hayata geçmeyebilir veya yazılanlardan çok daha fazlası ortaya çıkabilir. Bunda resmi programın algılanışı, öğrencilerin yatkınlıkları, okulun çevresi ve olanakları etkilidir. Resmi program standarttır ancak gerçekleşen/uygulamadaki program okuldan okula farklılık gösterebilir. Bu program öğrenme-öğretme pratiğidir. Resmi programın somut gerçekleşen ve gözlenen boyutudur. Okulda somutlaşan, gözlenen ve gerçekleşen uygulamadaki program resmi programda yazılanlara yakın da olabilir, resmi programda yazılanların azı da çoğu da olabilir.Bu program kağıttan uygulamaya dökülendir. Teoriden paratiğe dönüşendir. Tasarlanan resmi programdan farklı olarak nelerin ortaya çıktığı ile ilgilidir.

3. İhmal edilen/Atlanan/Görmezlikten Gelinen/ Üstünkörü Geçilen/Geçersiz Program(Null curriculum): Bir programda nelerin öğretildiği kadar nelerin öğretilmediği de önemlidir. İhmal edilen program resmi programın kasıtlı, bilinçli bir biçimde öğretilmeyen, atlanan, eksik bırakılan, üstün körü geçiştirilen boyutlarını oluşturur. Okulun ve öğretmenlerin yaklaşımları bunda etkilidir. Hatta çeşitli nedenlerle öğrencilerde programın belli byutlarının ihmal edilmesini, atlanmasını veya geçiştirilmesini isteyebilir. Sınavda soru çıkmayan dersler ya da ders bölümleri, ortalamaya katılmayan dersler, kısa vadede yarar getirmeyen duyuşsal özellikler, güzel sanatlar, estetik, yaratıcılık vb gibi program boyutları çeşitli nedenlerle ihmal edilebilir. Resmi programın bazı boyutlarının atlanmasında okulun olanaklarıda etkilidir. Deney yapacak yeri ve malzemesi olmayan bir okulda fen dersleri geçiştirilebilir. İhmal edilen programı genişçe bir yaklaşımla resmi programda ve uygulamadaki programda nelerin öğretilmediği neleerin kapsama dahil edilmediği soru ekseninde düşünmek gerekir. Dolayısı ile ihmal edilen program resmi programda yer almayan, önemsenmeyen içeriklerde olabilir, resmi programda yer alıp da öğretmenlerce ya da okulca atlanan, geçiştirilen içerikler de olabilir ve hatta bunların her ikisi de olabilir.

4-Örtük/Gizli/Saklanan/İnformal/Üstü Kapalı Program (Hidden curriculum, Covert curriculum, İnformal curriculum, Unwritten curriculum, Implicit curriculum): İlk olarak Jackson (1968) tarafından ortaya atılan bir program görünüşüdür. Resmi programda yer almayan, kast edilerek kazandırılmayan, yazılı olmayan programdır. Bu program okuldaki sosyal ve psikolojik etkileşimle oluşan yan ve informal öğrenmeleri kapsar. Bu öğrenmeler olumlu da olabilir olumsuz da. Bu program kapsamındaki öğrenmeler resmi programı destekleyici yapıda da olabilir, resmi programla çelişen yapıda da olabilir. Bu programdaki öğrenmeler okul kültürü ve ikliminden kaynaklanan öğrenmelerdir. Okuldaki kültür, iklim, ilişkiler, disiplin anlayışı, kurumdaki bireylerin sahip oldukları inançlar, değerler, tutumlar ile etkileşerek oluşan öğrenmeler örtük program kapsamındadır.Bu programın özellikleri;

a) açık ve yazılı değildir,

b) tasarlanmamıştır,

c) informal, kendiliğinden ve gizil öğrenmeleri kapsar,

d) kasıtlı değildir, ima edilen programdır

e) resmi programın dışındadır

e) okul düzeni, disiplini, fiziksel, sosyal, psikolojik çevresi ile okuldaki eğitim personelince resmi program dışı sözlü, sözsüz verilen bütün iletilerle oluşan öğrenmeleri kapsar

f) değerler, normlar, tutumlarla ilişkilidir.

g) eğitim otoritsi, okul, öğretmen ve yöneticilerce açıkça onaylanmamış hedefler ve gizli niyetler, kurumsal normlar ve değerler bu programın kapsamındadır

5- Extra/Fazladan Program (Extra curriculum/Co-curriculum): Resmi programın dışındaki planlı sosyal, kültürel, sportif, snatsal etkinliklerdir. Resmi programın dışındaki ve yukarıda sayılan programların hgiçbirisinin kapsamına girmeyen okul korosu, okul bandosu, okul orkestrası, darama çalışmaları, öğrenci toplulukları ve kulüpleri, atelye çalışmaları, konferanslar vb çalışmalardan oluşur. Bu etkinlikler resmi program dışıdır. Ancak planlıdır. Öğretmenlerin gözetim ve rehberliği altındadır. Fazladan ve ek olarak okul çalışmalarında yer alır. Extra program ilk olarak 19 yy. Amerikan fakültelerinde yer almış ve bundan sora yaygınlaşmıştır. Bu program kapsamındaki etkinlikler tüm öğrencilere yöneliktir. Ancak katılımlar seçmeli ve gönüllüdür. Bu etkinlikler okulca ilan edilir. Bu etkinliklerin sayısı , çeşidi, biçimi, içeriği, işleyişi, zamanı okuldan okula farklılık gösterir. Hatta extra program kapsamındaki etkinliklerin sayısı ya da çeşidi benzer türdeki okular arasında tercih sebepleri arasındadır. Extra program kapsamındaki etkinlikler okulun akademik misyonu dışındaki etkinliklerdir. Okulun tercih edilirliğini ve cazibesini arttırıcı etkinliklerdir.

Yukarıda açıklanan program görünüşleri eğitim programının ne denli geniş bir kavram olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Ancak ülkemizde yukarıdaki program görünüşleri ile ilgili çalışmalar sınırlıdır. Örtük programla ilgili birkaç çalışmaya rastlanabilir ancak diğerleri ile ilgili yeni ve güncel çalışmalara gereksinim vardır.


Fikret KONCA

Eğitimde Program Geliştirme Uzmanı


KAYNAKÇA

1) Coles, C.R. and Gale Grant, Janet (1985).Curriculum evaluation in medical and health-care education. Medical Education, 19, 5, 405-422

2) Eisner, E.W. (1994) The educational imagination: On design and evaluation of school programs. (3rd. ed) New York: Macmillan.(ss.96-103)

3) Hemmings, A. (2000). The “Hidden” Corridor Curriculum. The High School Journal, 83(2), 1-10.

4) Longstreet, W.S. and Shane, H.G. (1993). Curriculum for a new millennium. Boston: Allyn and Bacon(ss.44-46)

5) Oliva, P. (1997) The curriculum: Theoretical dimensions. New York: Longman.(s.4)

6) Posner George J.(1995). Analyzing The Curriculum.New York: Mc Graw-Hill Inc.(s.12-23)

7) Ryan, K.(1993). Mining The Values In The Curriculum: A Look At Character Education. Educational Leadership, 51(3), 16-18.

8) Vallance, E. (1983). Hiding The Hidden Curriculum. Curriculum Theory Network, 1, 5 – 21

9) Zidowecki, Helen. (1995).(RR1 Box 279, Litchfield, Maine 04350, 207-582-5308, http://www.hzmre.com/)]]> http://www.atanmakistiyorum.com/showthread.php?tid=7 Fri, 23 Oct 2009 23:35:37 +0300 http://www.atanmakistiyorum.com/showthread.php?tid=7
*Hedef *İçerik *Öğrenme-öğretme süreci *Ölçme-değerlendirme

Bu dört temel öğe birbirleriyle bağlantılıdır.Mesela son yıllarda çoktan seçmeli testlere fazlasıyla yer verilmesi ders kitaplarında test kitaplarının daha fazla yer etmesine(içerik),testlerde doğru cevabı bulmak için nasıl bir yol izlenmesi gerektiğine(Öğrenme-öğretme süreci) ve bunlara bağlı olarak da hedef ve davranışlarda değişime uğramasına neden olmuştur.Eğitim programı ve öğretim programı kavramları çoğu zaman birbirlerinin yerine kullanılmıştır.Ancak öğretim programı,eğitim programının içinde yer alır ve öğrenme-öğretme sürecini kapsar.Bu noktada da ders programı unsuru karşımıza çıkar.Ders programı da öğretim programı içinde yer alır ve dersle ilgili olan eğitim faaliyetlerinin sistematik bir şekilde düzenlendiği bir plandır.Bir şemayla ifade edecek olursak :




Öğrenmeyi kılavuzlama anlamına gelen öğretimde,daha çok "nasıl" sorusuna yanıt aranır.Eğitim programında ise "ne" sorusuna yanıt aranır.Kısaca eğitim programı bir programlama süreci,öğretim ise bir yöntemdir.Eğitimi etkileyen başlıca felsefeler şöyledir

1) İDEALİZM (İdealistlik)
2) REALİSTLİK (Gerçekçilik)
3) PRAGMATİZM (Yararcılık)
4) EXISTENTIALİZM (Varoluşçuluk)

Eğitim felsefeleri üzerine ise ortak görüşe varılmış 4 felsefe vardır:
1)DAİMİCİLİK
2)ESASİCİLİK
3)İLERLEMECİLİK
4)YENİDEN KURMACILIK



Şimdi ise eğitim programının öğelerini inceleyelim:


1)HEDEF Eğitimde hedefler,öğretimi yönlendirmesi,öğrenme-öğretme işleminin yapılmasını ortaya koyması ve ölçmelere kılavuzluk etmesi açısından gerekli görülmektedir.Hedefler,öğrenciye kazandırılmak üzere seçilen istendik özelliklerdir.Diğer bir ifadeyle yetiştirilecek insanda bulunması uygun görülen,eğitim yoluyla kazandırılabilir istendik özelliklerdir.Bu özellikler;bilgiler,yetenekler,beceriler,tutumlar,ilgiler,alışkanlıklar,vb. olabilir.Eğitimde üç çeşit hedef bulunmaktadır:

*Ülkenin politik felsefesini yansıtan ve oldukça genel olarak belirtilen UZAK HEDEF;
*Uzak hedefin yorumu aynı zamanda da okulun işgörüsünü yansıtan GENEL HEDEF;
*Öğrenciye kazandırılması uygun görülen özellikler ve bir disiplin ya da çalışma alanı için hazırlanmış olan hedefler de ÖZEL HEDEFLER'dir.

Hedeflerin belirginleştirilmesinin yanı sıra aşamalı olarak sınıflandırılmasının da öğrenme etkinliklerinin katkısı büyüktür.Bu konuyla ilgili Bloom'un Taksonomisi yaygın olarak kabul edilmektedir.Buna göre hedefler; *Kolaydan Zora *Basitten Karmaşığa doğru sınıflandırılmıştır.Hedeflerin aşamalı sınıflandırılması üç alanda yapılır:

*BİLİŞSEL ALAN *DUYUŞSAL ALAN *PSİKOMOTOR ALAN
Bilgi Alma Algılama
Kavrama Tepkide Bulunma Kurulma
Analiz Değer Verme Kılavuzla Yapma
Sentez Örgütleme Mekanikleşme
Değerlendirme Kişilik Haline Getirme Beceri Haline Getirme
Uyma
Yaratma

Hedefler öğrenci içindir.Bu nedenle bu noktada süreci değil ürünü baz almalıyız.Hedeflerimizi,tek tip öğrenme ürününü ifade etmelidir;ve hedeflerimiz,öğrencilerin kazanacağı davranışları gösteren bir eylemle ifade edilmelidir.


2)İÇERİK ( 4. ve 5. HAFTALAR )

İçerik öğesi ile eğitim programında hedeflere uygun düşecek konular bütünü düşünülmektedir.Bu boyutta belirlenen amaçlara ulaşmak için "ne öğretelim?" sorusuna yanıt aranmaktadır.İçeriğin seçiminde göz önünde bulundurulacak dört nokta şöyledir:
1) Toplumsal Fayda 2) Bireysel Fayda 3) Öğrenme ve öğretme 4) İçeriğin Yapısı

İçeriğin seçimine iki unsur etki etmektedir.Birincisi;yeni bilgi birikimlerinin programlara yansıtılmaması diğeri ise bilim ve teknolojideki hızlı gelişme ve bilgi patlamasıdır.Böyle bir ortamda,içeriğe alınacak bilgin...]]>
*Hedef *İçerik *Öğrenme-öğretme süreci *Ölçme-değerlendirme

Bu dört temel öğe birbirleriyle bağlantılıdır.Mesela son yıllarda çoktan seçmeli testlere fazlasıyla yer verilmesi ders kitaplarında test kitaplarının daha fazla yer etmesine(içerik),testlerde doğru cevabı bulmak için nasıl bir yol izlenmesi gerektiğine(Öğrenme-öğretme süreci) ve bunlara bağlı olarak da hedef ve davranışlarda değişime uğramasına neden olmuştur.Eğitim programı ve öğretim programı kavramları çoğu zaman birbirlerinin yerine kullanılmıştır.Ancak öğretim programı,eğitim programının içinde yer alır ve öğrenme-öğretme sürecini kapsar.Bu noktada da ders programı unsuru karşımıza çıkar.Ders programı da öğretim programı içinde yer alır ve dersle ilgili olan eğitim faaliyetlerinin sistematik bir şekilde düzenlendiği bir plandır.Bir şemayla ifade edecek olursak :




Öğrenmeyi kılavuzlama anlamına gelen öğretimde,daha çok "nasıl" sorusuna yanıt aranır.Eğitim programında ise "ne" sorusuna yanıt aranır.Kısaca eğitim programı bir programlama süreci,öğretim ise bir yöntemdir.Eğitimi etkileyen başlıca felsefeler şöyledir

1) İDEALİZM (İdealistlik)
2) REALİSTLİK (Gerçekçilik)
3) PRAGMATİZM (Yararcılık)
4) EXISTENTIALİZM (Varoluşçuluk)

Eğitim felsefeleri üzerine ise ortak görüşe varılmış 4 felsefe vardır:
1)DAİMİCİLİK
2)ESASİCİLİK
3)İLERLEMECİLİK
4)YENİDEN KURMACILIK



Şimdi ise eğitim programının öğelerini inceleyelim:


1)HEDEF Eğitimde hedefler,öğretimi yönlendirmesi,öğrenme-öğretme işleminin yapılmasını ortaya koyması ve ölçmelere kılavuzluk etmesi açısından gerekli görülmektedir.Hedefler,öğrenciye kazandırılmak üzere seçilen istendik özelliklerdir.Diğer bir ifadeyle yetiştirilecek insanda bulunması uygun görülen,eğitim yoluyla kazandırılabilir istendik özelliklerdir.Bu özellikler;bilgiler,yetenekler,beceriler,tutumlar,ilgiler,alışkanlıklar,vb. olabilir.Eğitimde üç çeşit hedef bulunmaktadır:

*Ülkenin politik felsefesini yansıtan ve oldukça genel olarak belirtilen UZAK HEDEF;
*Uzak hedefin yorumu aynı zamanda da okulun işgörüsünü yansıtan GENEL HEDEF;
*Öğrenciye kazandırılması uygun görülen özellikler ve bir disiplin ya da çalışma alanı için hazırlanmış olan hedefler de ÖZEL HEDEFLER'dir.

Hedeflerin belirginleştirilmesinin yanı sıra aşamalı olarak sınıflandırılmasının da öğrenme etkinliklerinin katkısı büyüktür.Bu konuyla ilgili Bloom'un Taksonomisi yaygın olarak kabul edilmektedir.Buna göre hedefler; *Kolaydan Zora *Basitten Karmaşığa doğru sınıflandırılmıştır.Hedeflerin aşamalı sınıflandırılması üç alanda yapılır:

*BİLİŞSEL ALAN *DUYUŞSAL ALAN *PSİKOMOTOR ALAN
Bilgi Alma Algılama
Kavrama Tepkide Bulunma Kurulma
Analiz Değer Verme Kılavuzla Yapma
Sentez Örgütleme Mekanikleşme
Değerlendirme Kişilik Haline Getirme Beceri Haline Getirme
Uyma
Yaratma

Hedefler öğrenci içindir.Bu nedenle bu noktada süreci değil ürünü baz almalıyız.Hedeflerimizi,tek tip öğrenme ürününü ifade etmelidir;ve hedeflerimiz,öğrencilerin kazanacağı davranışları gösteren bir eylemle ifade edilmelidir.


2)İÇERİK ( 4. ve 5. HAFTALAR )

İçerik öğesi ile eğitim programında hedeflere uygun düşecek konular bütünü düşünülmektedir.Bu boyutta belirlenen amaçlara ulaşmak için "ne öğretelim?" sorusuna yanıt aranmaktadır.İçeriğin seçiminde göz önünde bulundurulacak dört nokta şöyledir:
1) Toplumsal Fayda 2) Bireysel Fayda 3) Öğrenme ve öğretme 4) İçeriğin Yapısı

İçeriğin seçimine iki unsur etki etmektedir.Birincisi;yeni bilgi birikimlerinin programlara yansıtılmaması diğeri ise bilim ve teknolojideki hızlı gelişme ve bilgi patlamasıdır.Böyle bir ortamda,içeriğe alınacak bilgin...]]>